DRZEWO ŻYCZEŃ. OPOWIEŚCI Z BLISKA i Z DALEKA

spektakle * warsztaty * spotkania sąsiedzkie

2020-2022, Wawer-Ursynów

Projekt "Drzewo życzeń. Opowieści z bliska i z daleka" to trzyletni cykl wydarzeń artystyczno-edukacyjnych, na który złożyły się spektakle opowieści na podstawie książki Drzewo życzeń Katherine Applegate, warsztaty opowiadania dla dzieci z lokalnych szkół, dla młodych dorosłych oraz seniorów, a także spacery oraz spotkania sąsiedzkie na terenie dwóch dzielnic Warszawy – Ursynowa i Wawra.

Podczas spotkań liderki projektu – Beata Frankowska i Ola Pronobis-Polatyńska – dzieliły się opowieściami o drzewach z różnych kultur i tradycji. Rozmawialiśmy o znaczeniu drzew w naszym życiu, poznawaliśmy ich sekretny język cukru, wody i powietrza, odkrywaliśmy siłę i piękno długiego trwania, zwłaszcza drzew starych, sędziwych, które są całym kosmosem, domem i wspólnotą dla wielu istnień. Doświadczaliśmy ich obecności podczas spacerów z muzyką i opowieściami, a raz do roku wieszaliśmy na gałęziach wybranego drzewa wstążki z życzeniami, ucztując, tańcząc i śpiewając. Uczestnicy i uczestniczki spotkań szczodrze dzielili się osobistymi historiami. To były opowieści o bliskiej relacji, o miłości i przywiązaniu, czasem zabarwione smutkiem z powodu utraty, a czasem determinacją, by stawać w ich obronie. Małe drzewne iluminacje, wspólny czas przygód i wytchnienia. Te opowieści zostały nagrane przez dziennikarza radiowej Czwórki Patryka Kuniszewicza i złożyły się na audycję, która zbiera i łączy poszczególne wątki w całość.

Nasze drzewne spotkania dokumentowali fotograficy: Wojtek Dobrogojski, Radek Zawadzki, Aleksandra Rózga i Janek Piszczatowski. Dzięki ich uważnemu spojrzeniu opowieści drzew są opowiadane nie tylko słowami, ale również obrazami. Z tych obrazów, słów i dźwięków zrodziła się Wystawa.

Partnerzy projektu:
Ursynów – Szkoła Podstawowa nr 340 im. Andrzeja Molskiego, Ursynoteka – Biblioteka dla Dzieci i Młodzieży, Biblioteka na Fanfarowej, Imieliński Dom Kultury i jego filia – Klub A4, w tym Klub Seniora "Słoneczko", Ursynowskie Centrum Kultury "ALTERNATYWY"
Wawer – Wawerskie Centrum Kultury, WCK – filia w Radości, Szkoła Podstawowa nr 204 im. 19 Pułku Ułanów Wołyńskich, Wawerskie Towarzystwo Uniwersytetu Trzeciego Wieku

Organizator: Stowarzyszenie Grupa Studnia O.

Koordynatorki: Beata Frankowska (Ursynów), Ola Pronobis-Polatyńska (Wawer)
Kuratorzy Wystawy: Jan Piszczatowski (Ursynów), Wojtek Dobrogojski (Wawer)
Projekt odbywa się dzięki dofinansowaniu m.st. Warszawy w ramach Edukacji Kulturalnej.

warsztaty

"Drzewo życzeń. Opowieści z bliska i z daleka 2020-2022" to trzyletni cykl wydarzeń artystyczno-edukacyjnych, w tym spektakli opowieści, warsztatów opowiadania i imprez kulturalnych na terenie dwóch dzielnic - Wawra i Ursynowa. W ramach projektu będą prowadzone warsztaty sztuki opowiadania dla dzieci, młodych dorosłych i seniorów. Sztuka opowiadania czerpie inspirację ze sztuki tradycyjnej, jest jednak obecnie rozwijana w formach, które odpowiadają współczesnym potrzebom i współczesnej wrażliwości. W szczególności jest ona istotna jako forma aktywnego uczestnictwa w kulturze – nastawiona na wspólne budowanie sytuacji opowiadania/słuchania, dialogu/wymiany.
Głównym tematem warsztatów będą drzewa. Drzewo jako symbol trwałości, zakorzenienia, historii, ale też jako żywa istota, z którą można mieć osobistą relację. W trakcie warsztatów będziemy pracować nad historiami osobistymi związanymi z drzewami, ale także z baśniami tradycyjnymi i tekstami literackimi. Będziemy szukać opowieści o drzewach ważnych w danej społeczności (ursynowski dąb Mieszko, sosna przy torach w Wawrze itp.).

W trakcie warsztatów uczestnicy opowiedzą przygotowane przez siebie historie. Zostaną one nagrane i będą częścią audycji, która powstanie jako dokumentacja projektu. Uczestnicy warsztatów będą mieli także szansę opowiedzenia swoich historii na żywo w trakcie spotkania finałowego czyli spotkania sąsiedzkiego.

Prowadzące: Beata Frankowska, Ola Pronobis-Polatyńska

spektakle

Spektakl dla dzieci od 7 lat i dorosłych
Bezpośredniej inspiracji do spektaklu dostarczyła nam książka Katherine Applegate „Drzewo życzeń” (wyd. Dwie Siostry, 2018).Jest to narracja prowadzona z perspektywy 200-letniegodębu, który odgrywa bardzo ważną rolę zarówno w życiu okolicznych zwierząt, jak i ludzi. Historia toczy się w małym amerykańskim miasteczku, które od pokoleń jest zasiedlane przez kolejne fale migrantów. Dąb – dom dla licznych zwierząt – jest również miejscem szczególnym dla ludzkiej wspólnoty, gdyż w jego obecności tworzą się wielopokoleniowe więzi społeczne. W cieniu królewskiej korony spotykają się okoliczni sąsiedzi– przyprowadzają tu swoje dzieci, piknikują, robią sobie zdjęcia i wreszcie, co roku, w maju obchodzą stare święto przybyszów z Irlandii – na jeden dzień na gałęziach drzewa mieszkańcy miasteczka wieszają wstążki lub skrawki materiału ze swoimi spisanymi życzeniami. Ten dzień jest czasem sąsiedzkich spotkań, wspólnego muzykowania, świętowania, opowiadania historii. Ale czas płynie i do miasteczka przyjeżdżają nowi migranci, muzułmańscy uchodźcy. Nie wszystkim w miasteczku się to podoba, co pozostawia również ślad na Dębie – świadku opowiadanej historii...

Opowiadają: Beata Frankowska, Ola Pronobis-Polatyńska

Muzyka: Robert Lipka

spotkania sąsiedzkie

W każdym roku zwieńczeniem projektu będą wydarzenia finałowe w wybranych, zielonych miejscach publicznych. Będą to spotkania sąsiedzkie integrujące społeczność lokalną i zapoczątkowujące cykliczne lokalne święto "Drzewo życzeń". Wydarzenie finałowe to spotkanie z elementami spektaklu opowieści, tańców, wspólnego muzykowania i poczęstunku. To święto, w trakcie którego spotykają się wszystkie grupy warsztatowe – dzieci, młodzi dorośli i seniorzy, a także zaproszeni przez nich goście i społeczność lokalna. W jego trakcie uczestnicy warsztatów będą mieli okazję podzielenia się historiami, nad którymi pracowali w ciągu roku. Kulminacyjnym momentem spotkania będzie wieszanie na gałęziach drzew wstążek z życzeniami – dla siebie, społeczności, dzielnicy, miasta, świata. Mamy nadzieję, że Święto życzeń ma szansę na trwałe wpisać się w cykl imprez kulturalno- społecznych na mapie Warszawy.

Prowadzenie: Beata Frankowska, Ola Pronobis – Polatyńska, Robert Lipka

Galerie Wawer

Galerie Ursynów

BEATA FRANKOWSKA

Opowiadaczka historii (storyteller), redaktorka, animatorka kultury, edukatorka, związana z pierwszym w Polsce stowarzyszeniem skupiającym opowiadaczy „Grupa Studnia O.” (www.studnia.org); od ponad dwudziestu lat, wytrwale i nieprzerwanie, zajmuje się opowiadania, tworzy/reżyseruje spektakle opowiadania, które pokazuje w ośrodkach kultury, szkołach, bibliotekach, muzeach i na festiwalach w Polsce i zagranicą. Od 2006 roku współtworzy Międzynarodowy Festiwal Sztuki Opowiadania w Instytucie Teatralnym im. Zbigniewa Raszewskiego w Warszawie (www.festiwalopowiadania.pl). Współautorka i redaktorka książki „Małe muzea, duże historie”, adresowanej do muzealników i animatorów kultury. Koordynatorka wielu projektów edukacyjnych, związanych z dialogiem kulturowym, tożsamością, pamięcią. Prowadzi warsztaty opowiadania historii dla różnorodnych grup zawodowych, w tym dla nauczycieli, socjoterapeutów, bibliotekarzy, muzealników, edukatorów, a także dla dzieci, młodzieży, studentów. We współpracy z Centrum Edukacji Obywatelskiej zrealizowała wiele projektów związanych z opowiadaniem historii lokalnych, m. in. w Węgrowie, Biłgoraju, Zgierzu, Kazimierzu Dolnym. Od kilku lat współtworzy fundację Musszelka, gdzie łączy sztukę opowiadania z edukacją ekologiczną, wydaje książki dla dzieci (www. musszelka.pl). Mieszkanka Ursynowa- Natolina
W projekcie odpowiedzialna za koncepcję całości, realizację spektakli, warsztatów i wydarzeń finałowych. Koordynatorka ścieżki - Ursynów

ALEKSANDRA PRONOBIS-POLATYŃSKA

Psychoterapeutka, edukatorka, trenerka, opowiadaczka historii związana z Grupą 501 . Mieszkanka Wawra. Od 15 lat buduje i prowadzi autorskie projekty z zakresu rozwijania umiejętności psychospołecznych dla biznesu; umiejętności wychowawczych dla rodziców i nauczycieli, a także warsztaty dla młodzieży z trudnościami. Prowadzi grupy rozwoju osobistego i wsparcia dla kobiet, pracuje warsztatowo i terapeutycznie z rodzinami. Od lat szkoli opiekunki w żłobkach i klubach dziecięcych według autorskiego projektu zatwierdzonego przez Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej; napisała podręcznik do tego kursu. Prowadzi diagnostykę dzieci i superwizję zespołów w żłobkach. Prowadzi programy wspierające rodziny adopcyjne i zastępcze, była ekspertem Fundacji Itaka w zakresie pomocy rodzinom dotkniętym porwaniem rodzicielskim. Merytorycznie koordynowała przez dwa lata program Opiekuna dziennego w Warszawie – prowadziła szkolenia Opiekunów i Wolontariuszy, warsztaty dla rodziców, monitoring punktów i superwizję opiekunów. Szuka opowieści, które niosą głęboki sens, szukają odpowiedzi na egzystencjalne pytania i wątpliwości. Opowieści, które poruszają emocje, odwołują się do pierwotnych instynktów, niosą ponadczasowe wartości i maja moc terapeutyczną. Opowiada dla dorosłych i dzieci. Zawodowe zainteresowania oscylują wokół relacji małżeńskich, transmisji wielopokoleniowych wzorców i przekazów rodzinnych, roli dziecka w rodzinie.
W projekcie odpowiedzialna za koncepcję całości, realizację spektakli, warsztatów i wydarzeń finałowych. Koordynatorka ścieżki - Wawer

ROBERT LIPKA

Akordeonista z archeologicznym rodowodem i animator kultury. Współpracuje z szeregiem zespołów muzycznych, solistami, grupami teatralnymi. Prowadzi amatorskie chóry seniorskie i wielopokoleniowe. Inspirowany wielogłosowymi pieśniami Polesia, Ukrainy i Białorusi tworzył zespół Goście z Nizin (sukces na Festiwalu Piosenki Białoruskiej). Od 2000 roku współtworzył zespół Swoją Drogą (Grand Prix Festiwalu Nowa Tradycja w Polskim Radiu, Folkowy Fonogram Roku 2001, nominacja do nagrody Fryderyk). Występował w Polsce, Niemczech, Francji, Belgii, Norwegii, Malezji, Rosji, Włoszech, Czechach, Kosowie, Serbii na Ukrainie i Słowacji. Od 2006 roku prowadzi regularnie warsztaty muzyczne i wokalne dla dzieci i dorosłych. W kilkudziesięciu przedszkolach i szkołach na terenie Polski prezentował autorskie audycje muzyczne „Uchem po mapie” prezentujących muzykę i kulturę takich krajów jak Polska, Czechy, Słowacja oraz regionu Bałkanów oraz Karpat. Do dzieci skierowane były także warsztaty i koncerty z cyklu „Orkiestra śmieciowa” (polegające na budowie i nauce gry na instrumentach powstałych z materiałów przeznaczonych do recyclingu) a także interaktywny spektakl muzyczny „Zielone Zoo” w Och-Teatrze. Współpraca z organizacjami aktywizującymi seniorów i promujących działania międzypokoleniowe oraz łatwość nawiązywania kontaktu pomiędzy pokoleniami prowadzi do powstania w 2012 roku zespołu Cała Praga Śpiewa, który współpracuje ściśle z muzykami warszawskiej grupy Czessband. Połączone siły seniorów z warszawskiej Pragi i zespołu Czessband zafascynowanych warszawskim folklorem pozwoliły nagrać dwie płyty CD i dać ponad 150 koncertów w całej Polsce. Zainspirowało go to do tworzenia podobnych zespołów i chórów w różnych miejscowościach na Mazowszu. Obecnie prowadzi liczne zespoły oraz chóry seniorskie i wielopokoleniowe.
W projekcie odpowiedzialny za aranżację muzyczną spektakli i animację muzyczną wydarzeń finałowych.

WOJCIECH DOBROGOJSKI

Fotograf - inżynier, łączący techniczne podejście z humanistycznym spojrzeniem na świat. Zajmuje się głównie fotografią muzyczną / eventową i reporterską oraz zatrzymywaniem uroków krajobrazu zarówno tego na zewnątrz i jak i we wnętrzach. Miłośnik latarni morskich (szczególnie widzianych nocą) oraz dobrego (byle z klimatem) horroru. Związany z Wydawnictwem Trzecia Strona, w przeszłości fotograf klubu Progresja w Warszawie oraz kilku portali muzycznych ( cgm.pl, muzyka.pl, rockmetal.pl). Publikuje w książkach, prasie drukowanej i w Internecie. Jeden z pomysłodawców i współtwórców Warszawskiej Wystawy Fotografii Koncertowej „Shoot'em All” – największej i najważniejszej w kraju wystawy prac fotografów muzycznych.

PATRYK KUNISZEWICZ

Dziennikarz radiowy i telewizyjny z dwudziestoletnim doświadczeniem poracy w radiu i telewizji. Prowadził programy w telewizji ogólnopolskiej (program „Raj” w TVP) oraz na kanałach tematycznych („Nowoczesna Armia” w Polsat Play). Sprawdzał się nie tylko w roli prowadzącego, ale także reżysera, scenarzysty czy producenta. Na co dzień do usłyszenia, ale i do zobaczenia w Czwórce, Polskim Radiu. Wszystkiego nauczył się w praktyce i teraz tę wiedzę przekazuje prowadząc warsztaty radiowe oraz szkolenia z zakresu wystąpień publicznych. W projekcie odpowiedzialny za nagranie i realizację audycji.

CZARLI BAJKA

Artystka graficzka, fotografka artystyczna, twórczyni murali, projektów książek, płyt.